Tæknimiðstöð Íslands

Sú mynd sem hér er dregin upp af starfsemi þjóðartæknisafns getur í aðalatriðum átt við þau tæknisöfn sem sjá má í nágrannalöndum okkar.  Sem dæmi má nefna  "Tekniska museet" í Stokkhólmi, "Norsk Teknisk Museum" í Osló, "Danmarks Tekniske Museum" í Helsingör, "Museum of Technology" í Helsinki, "The Science museum" í London, "Canada Science and Technology Museum" í Ottawa og "Museum of Science and Industry" í Chicago, Öll sinna þau þeim þáttum sem hér hafa verið nefndir, en áherslurnar eru nokkuð mismunandi.  Stærð þessara safna er mjög misjöfn, en þjóðir sem eiga langa og fjölbreytta tæknisögu að baki búa yfir risastórum söfnum.  Má þar t.d. nefna" Das Teknische Museum" í Berlín.  Uppruni margra tæknisafna er svipaður.  Upphaflega hefur áhugafólk og fagfélög, t.d. á sviði iðn- og tæknigreina, forgöngu um stofnun safns til varðveislu muna og heimilda sem eru að glatast.  Inn í það safn renna síðan önnur sérsöfn.  Hið opinbera kemur sífellt meira að tekstrarkostnaðinum.  Víðast eru þessi söfn nú rekin að mestu með framlögum ríkis og byggðarlaga, en stór fyrirtæki veita framlög og leigja sýningarsali, auk þess sem stuðningur fæst frá styrktarfélögum og rekstri verslana og veitingasölu.
Til eru þó tæknisöfn sem eingöngu eru rekin af einkaaðilum, en þjóna samt menntakerfinu að einhverju leyti.  Dæmi um það Molekylverkstan, norðan Gautaborgar í Svíþjóð, sem rekið er af nálægum efnaverksmiðjum. Ásamt hinum stóru þjóðartæknisöfnum í hverju landi starfa ýmis smærri fagsöfn, en þá oft í ákveðnum tengslum við aðalsafnið.  Þannig er á vissan hátt komið böndum á skefjalausa fjölgun safna á þessu sviði, en í það gæti stefnt hérlendis að óbreyttu.

Verði af stofnun tækniþróunarsafns hér á landi yrði það að öllum líkindum minna í byrjun en þau sem hér hafa verið nefnd.  
Safnið þarf að setja upp með hliðsjón af þróunarsögu íslensku þjóðarinnar með tilliti til tækni, vísinda og uppfinninga.  Við höfum ekki átt verulega mikla uppfinningamenn á heimsmælikvarða, þannig að öll okkar tækni er komin að utan.  Hinsvegar höfum við nýtt okkur tæknina og aðlagað hana okkar þörfum á sérstakan máta á mörgum sviðum.  Leggja þarf sérstaka áherslu á þátt Íslendinga sjálfra í tækniþróun og fjalla rækilega um allar íslenskar uppfinningar og frumkvöðla, hvort sem hugmyndin kom að gagni á sínum samtíma eða ekki.  
Safnið þarf frá upphafi að hanna sem menntastofnun sem hafi það hlutverk að fræða og vekja áhuga nemenda á tækni og vísindum.  Það verði í því tilliti sett upp á svipaðan hátt og erlendis gerist.  Einn mikilvægasti þátturinn eru skipulegar heimsóknir frá grunn- og framhaldsskólum, en einnig er hugsanleg rannsóknaraðstaða fyrir fræðimenn ásamt aðstöðu til endurmenntunar kennara.
Til hliðar við safnið þarf ýmsa starfsemi, svo sem skjalasafn, bókasafn, vandaða heimasíðu með yfirgripsmiklu gagnasafni, fyrirlestrarsal, smíðaverkstæði, verslun, veitingaaðstöðu o.fl.  E.t.v. gæti þróast í tengslum við þetta aðstaða hugvitsmanna og frumkvöðla og aðstoð við þá.
Safnalög, nr. 106/2001, gera ráð fyrir þremur höfuðsöfnum; þjóðminjasafni, listasafni og náttúruminjasafni.  Svo virðist að við setningu safnalaga hafi lítt verið hugað að mikilvægi, kennslugildi og þörf á tæknisafni. Sá þáttur er sniðgenginn í lögunum.  Virðist augljóst að þörf er á breytingu laganna til að koma þessum þætti að.  Eðlilegast væri e.t.v. að tæknisafn væri skilgreint sem höfuðsafn á sínu sviði og móðursafn fyrir allan þann fjölda safna sem nú rís upp á tæknisviði.